Cilt bakımı

Ev Yapımı Gül Suyu: Tencerede Basit Damıtma Yöntemi

İlaçsız, kokulu gül yapraklarından tencerede ters kapak ve buzla basit damıtma yöntemiyle hazırlanan ev yapımı gül suyu; tonik olarak kullanılır, buzdolabında saklanır.

Hazırlık
15 dk
Miktar
1 küçük şişe (yaklaşık 200 ml)
Zorluk
Orta
Ev Yapımı Gül Suyu: Tencerede Basit Damıtma Yöntemi
Fotoğraf: Photo by David J. Stang · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Mayıs ve haziran, gül yapraklarının en kokulu olduğu aylardır. Isparta’da yağ gülü hasadı da bu dönemde yapılır. Ev yapımı gül suyu, bu kokuyu birkaç haftalığına buzdolabınıza taşımanın en bilinen yoludur. Yüz yıkadıktan sonra pamukla ya da spreyle tonik olarak kullanılır; serinletici ve hoş kokuludur.

Neden ev yapımı?

Piyasada “gül suyu” adıyla satılan ürünlerin bir kısmı gerçek gül damıtığı değil, su ve parfüm karışımıdır. Evde, ilaçsız güllerden hazırladığınızda içinde yalnızca gül ve su olduğunu bilirsiniz. Ayrıca bahçenizdeki ya da tanıdığınızın bahçesindeki gül yapraklarını değerlendirmiş olursunuz. Damıtma biraz sabır ister ama mutfağı saran gül kokusu bu emeğe değer.

Ters kapak yöntemi nasıl çalışır?

Gerçek gül suyu bir damıtma ürünüdür: Gül yaprakları suyla ısıtılır, buhar yaprakların kokulu bileşenlerinin bir kısmını da beraberinde taşır. Ters çevrilmiş kapağın üzerindeki buz, buharı soğutup yoğunlaştırır. Kapağın tepesi ortadaki kâseye baktığı için damlalar oraya toplanır. Böylece tencerenin dibindeki renkli, haşlanmış su yerine daha berrak ve hafif bir damıtık elde edersiniz. Kokunun bir kısmını taşıyan bu sıvı, sanayi tipi gül suyu kadar yoğun olmaz.

Avrupa İlaç Ajansı (EMA), kurutulmuş gül yaprağından hazırlanan preparatları ciltte ve ağız içindeki hafif tahrişler için geleneksel bitkisel ürün olarak tanımlar. Bu tanım uzun süreli kullanıma dayanır; gül suyunun bir hastalığı tedavi ettiği anlamına gelmez.

Güvenli kullanım için

  • Kısa raf ömrü: FDA, su içeren kozmetiklerin mikroorganizmalar için uygun ortam olduğunu vurgular. Ev yapımı gül suyunda koruyucu yoktur; buzdolabında saklayın ve az miktarda hazırlayın.
  • Göze damlatmayın: Ev yapımı ürün steril değildir. Göz çevresine pamukla bile uygularken göze kaçırmayın.
  • İlaçlı gül kullanmayın: Tarım ilacı kalıntısı damıtığa geçebilir.
  • Yama testi: Gül de bazı kişilerde alerjiye yol açabilir. Önce dirsek içinde deneyin.
  • Ocak güvenliği: Tencerede su bitmesin; kapak ve buhar çok sıcaktır, eldiven kullanın.
  • Gül yağıyla karıştırmayın: Gül uçucu yağı çok yoğundur; seyreltme kuralları için uçucu yağları güvenli kullanma yazımıza bakın.

Gül suyunu yulaflı yüz maskesinden sonra ferahlatıcı bir adım olarak kullanabilir, rutininizi doğal cilt bakımına başlangıç yazımızla tamamlayabilirsiniz.

Hazırlanışı

  1. Gül yapraklarını çanakları ve beyaz uçları olmadan ayırın, soğuk suda nazikçe yıkayıp süzün.
  2. Tencerenin ortasına yükselticiyi, onun üzerine boş toplama kâsesini yerleştirin.
  3. Yaprakları kâsenin çevresine, tencerenin tabanına yayın ve üzerini geçecek kadar su ekleyin; su seviyesi kâsenin kenarının altında kalmalı.
  4. Tencerenin kapağını ters çevirerek kapatın; kapağın tepesi ortadaki kâseye doğru bakmalı. Kapağın üzerine buz koyun.
  5. Ocağı kısık-orta ateşe alın. Su hafifçe buharlaşırken buhar kapakta yoğunlaşıp ortadaki kâseye damlar; buz eridikçe suyunu dökün ve yenisini ekleyin.
  6. Yaklaşık 40-45 dakika sonra ya da yapraklar rengini kaybedince ocağı kapatın; tencerenin dibindeki su asla tamamen çekilmemeli.
  7. Kâsede toplanan berrak sıvıyı soğumaya bırakın, temiz şişeye aktarın ve tarih yazıp buzdolabına koyun.

Püf noktaları

  • Çiçekçiden alınan güller genellikle ilaçlanmıştır; yalnızca ilaçsız yetiştirildiğinden emin olduğunuz gülleri kullanın.
  • Isparta yöresinin yağ gülü (Rosa damascena) en yoğun kokuyu verir; bahçe güllerinde koku daha hafif olur.
  • Daha pratik bir yol olarak yaprakları kaynamış ama ateşten alınmış suda 20 dakika demleyip süzebilirsiniz; bu demleme daha kısa ömürlüdür.
  • Sprey şişe kullanırsanız şişeyi ve başlığını kaynar suyla çalkalayıp kurutun.

Saklama: Koruyucu içermediği için buzdolabında kapalı cam şişede damıtma yönteminde en fazla 2 hafta, demleme yönteminde 3-4 gün saklayın. Bulanıklık, kötü koku ya da dipte tortu görürseniz atın.

Sık sorulan sorular

Ev yapımı gül suyu ne kadar dayanır?
Koruyucu içermediği için buzdolabında damıtılmış hâli en fazla iki hafta, demleme hâli ise üç-dört gün dayanır. Bulanıklaşır ya da kokusu değişirse atın.
Gül suyunu göze damlatabilir miyim?
Hayır. Ev yapımı gül suyu steril değildir ve göze damlatılmamalıdır. Göz yorgunluğu, kızarıklık ya da akıntı gibi şikâyetlerde göz hekimine başvurun.
Gül suyu yerine gül yağı kullanabilir miyim?
Gül yağı damıtmayla elde edilen çok yoğun bir uçucu yağdır ve cilde seyreltmeden sürülmemelidir. Gül suyu ise çok daha hafif, sulu bir üründür; ikisi birbirinin yerine geçmez.

Kaynaklar

  1. EMA – Rosae flos (gül çiçeği) özeti
  2. FDA – Microbiological Safety and Cosmetics
  3. AAD – How to test skin care products

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Hamilelik, emzirme, kronik hastalık veya düzenli ilaç kullanımı durumunda bitkisel ürünleri kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın. Sağlık uyarısının tamamı

Okur notları

Siz ne düşünüyorsunuz?

Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır. Sağlık sorunlarına dair kişisel tavsiye veremiyorum; lütfen hekiminize danışın.

Ayda bir e-posta

Mevsim mektubu

Ayda bir: o ayın sebze-meyvesi, toplanacak bitkiler ve yeni tarifler. Reklam yok, istediğiniz an ayrılırsınız.