Koku ve dolap
Kahve Telvesi Koku Giderici: Buzdolabı ve Ayakkabılık İçin
Kullanılmış kahve telvesini iyice kurutup açık bir kapta buzdolabı, ayakkabılık ya da çöp kovası yakınına koyarak hazırlanan ev yapımı koku giderici; küflenmeye karşı uyarılarla.
Sabah kahvesinden geriye kalan telve, birkaç gün kuruttuktan sonra küçük bir kavanozda ikinci bir iş görebilir. Kahve telvesi koku giderici, buzdolabı rafına, ayakkabılığa ya da çöp dolabına konan, hafif kahve kokulu ve masrafsız bir çözümdür. Ama ne yapabildiğini ve ne yapamadığını baştan bilmek gerekir.
Neden ev yapımı?
Hazır koku gidericilerin çoğu parfüm yayarak kokuyu örter ve plastik kutularda gelir. Telve ise zaten çöpe gidecek bir artıktır. Kullandıktan sonra kompost kutusuna ya da bitki diplerine gider; böylece sıfır atık mutfak döngüsü tamamlanır. Kompostta nasıl kullanılacağını evde kompost yapımı yazımızda anlattık.
Nasıl çalışır?
Kurumuş telvenin iki etkisi vardır. Birincisi kendi kokusudur: Kavrulmuş kahvenin kokusu, kapalı bir dolaptaki hafif kötü kokuları bastırır. İkincisi gözenekli yapısıdır: Telve tanecikleri havadaki koku moleküllerinin bir kısmını yüzeyinde tutabilir. Kapalı, küçük alanlarda bu etki daha belirgin hissedilir; açık bir odada fark pek anlaşılmaz.
Bu konuda abartılı iddialara dikkat edin. City College of New York (CCNY) araştırmacıları, kahve telvesini özel bir işlemle yüksek sıcaklıkta aktif karbona dönüştürdüklerinde kanalizasyon kokusunun kaynağı olan hidrojen sülfürü tutabildiğini göstermiştir. Ancak bu sonuç işlenmiş aktif karbon içindir; mutfakta kuruttuğunuz telvenin aynı gücü yoktur. Telve kokuyu yumuşatır, ama kokunun kaynağını gidermez. Buzdolabında bozulmuş bir yiyecek, ayakkabıda nem varsa önce onları çözmek gerekir. Kokusuz bir alternatif isteyenler için Georgia Üniversitesi’nin yeşil temizlik rehberi karbonatı koku giderici olarak önerir.
Güvenli kullanım için
- Tamamen kurutun: Nemli telve birkaç gün içinde küflenir. Küf sporları kendisi kötü koku ve alerji kaynağıdır. Küflü telveyi hemen atın.
- Gıdayla temas etmesin: Buzdolabında kabın ağzını tülbentle kapatın, telvenin açık yiyeceklere dökülmesini önleyin.
- Gidere dökmeyin: Telve lavabo ve tuvalet giderlerinde birikerek tıkanmaya yol açabilir.
- Fırında kurutma: Kuru telve yanabilir; fırında kurutacaksanız düşük ısı kullanın ve başından ayrılmayın.
- Çocuklar ve evcil hayvanlar: Kahve telvesi kafein içerir. Kabı küçük çocukların ve özellikle köpeklerin ulaşamayacağı yerde tutun.
Telvenin bir başka kullanımı için kahve telvesi peelingi tarifimize göz atabilirsiniz.
Hazırlanışı
- Kahve telvesini her gün biriktirip bir tepsideki fırın kâğıdına ince bir tabaka hâlinde yayın.
- Tepsiyi güneş alan, havadar bir yerde bırakın ve günde bir kez karıştırın; telve 1-3 günde tamamen kurur ve dağılır hâle gelir.
- Kuru telveyi ağzı geniş bir kavanoza ya da kâseye doldurun.
- Kabın ağzını tülbentle kapatıp lastikle sabitleyin; böylece hava geçer ama telve dökülmez.
- Kabı buzdolabının bir rafına, ayakkabılığa ya da çöp dolabına yerleştirin.
- 1-2 haftada bir telveyi değiştirin; eskisini kompost kutusuna ya da bitki diplerine serpin.
Püf noktaları
- Ayakkabılar için kurumuş telveyi eski bir çorabın içine koyup ağzını bağlayın ve geceleri ayakkabının içine yerleştirin.
- Telveyi fırında kurutmayı düşünüyorsanız fırını açık bırakıp başından ayrılmayın; en güvenlisi oda havasında kurutmaktır.
- Kahve kokusunu istemediğiniz yerlerde aynı kabı karbonatla doldurmak kokusuz bir alternatiftir.
- Buzdolabında asıl kötü kokunun kaynağı bozulmuş yiyeceklerdir; önce dolabı temizleyin, telve kalan kokuyu yumuşatmaya yardım eder.
Saklama: Tamamen kurumuş telve kapalı kavanozda birkaç hafta saklanabilir. Nemli telve birkaç günde küflenir; yeşil, beyaz ya da tüylü lekeler görürseniz atın.
Siz ne düşünüyorsunuz?