Ev temizliği
Sirkeli Çok Amaçlı Temizleyici: Kireç ve Cam İçin
Beyaz sirke ve suyla hazırlanan, cam, batarya ve fayanstaki kireç izleri için ev yapımı sprey temizleyici; mermer ve doğal taşta kullanılmaz, çamaşır suyuyla asla karıştırılmaz.
Mutfak dolabındaki bir şişe beyaz sirke, evin birçok köşesinde iş görür. Sirkeli çok amaçlı temizleyici, yarı yarıya sirke ve sudan oluşan, camdaki su lekeleri, bataryadaki kireç ve fayans derzlerindeki beyaz izler için kullanılan basit bir spreydir. “Çok amaçlı” adı yanıltmasın: her yüzeye uygun değildir ve kullanım kurallarını bilmek gerekir.
Neden ev yapımı?
Ucuzdur, birkaç dakikada hazırlanır ve içinde ne olduğunu bilirsiniz. Aynı sprey şişeyi yıllarca yeniden doldurarak plastik ambalaj atığını da azaltırsınız. Georgia Üniversitesi’nin yayım servisi gibi kurumların “yeşil temizlik” rehberlerinde de beyaz sirke cam ve armatür temizliğinde temel malzemelerden biri olarak yer alır.
Sirke nasıl temizler?
Beyaz sirke yaklaşık yüzde 4-5 oranında asetik asit içerir. Musluk suyundaki kireç ise büyük ölçüde kalsiyum karbonattır ve asitle tepkimeye girerek çözünür. Bataryadaki beyaz tabakanın sirkeyle yumuşamasının nedeni budur. Aynı tepkime, ne yazık ki kalsiyum karbonattan oluşan taşlarda da gerçekleşir.
Güvenli kullanım için
- Çamaşır suyuyla asla: New Jersey Sağlık Bakanlığı’nın uyarısına göre çamaşır suyu sirke gibi bir asitle karıştığında klor gazı açığa çıkar. Düşük düzeyde bile göz, burun ve boğazı tahriş eder, öksürük ve nefes darlığı yapar; yüksek düzeyde öldürücü olabilir. ABD Hastalık Kontrol Merkezi (CDC) de çamaşır suyunun başka hiçbir temizlikle karıştırılmamasını söyler. Aynı yüzeyde ikisini peş peşe kullanacaksanız arada bol suyla durulayın ve ortamı havalandırın.
- Oksijenli suyla da aynı şişeye koymayın: Aynı uyarı, sirke ile hidrojen peroksitin birlikte tahriş edici perasetik asit oluşturduğunu belirtir.
- Mermer ve doğal taş: Mermer, traverten, kireç taşı ve cilalı doğal taş tezgâhlarda kullanmayın. Asit yüzeyi çözerek kalıcı mat lekeler bırakır; bu lekeler silmekle çıkmaz.
- Diğer hassas yüzeyler: Cilalı ahşap, dökme demir, alüminyum ve ekran yüzeylerinde kullanmayın.
- Dezenfektan değildir: Sirke kiri ve kireci temizler, ama tescilli bir dezenfektanın yerine geçmez.
- Etiket ve çocuklar: Şişeyi mutlaka etiketleyin, içecek şişesine koymayın ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın. Karışım göze kaçarsa bol suyla yıkayın.
Hangi malzemenin nerede işe yaradığını doğal temizlik malzemeleri rehberinde topladık. Fırın gibi yağlı yüzeyler için karbonatla fırın temizliği daha uygun bir yöntemdir.
Hazırlanışı
- Daha önce başka bir kimyasal ürün için kullanılmış şişeyi değil, yeni ya da iyice yıkanmış boş bir sprey şişe seçin.
- Huniyle önce suyu, sonra sirkeyi şişeye doldurun ve kapağı kapatıp hafifçe çalkalayın.
- Şişenin üzerine kalıcı kalemle “Sirkeli temizleyici – çamaşır suyuyla karıştırmayın” yazın.
- Cam, ayna, krom batarya ya da sırlı fayansa püskürtün ve 1-2 dakika bekletin.
- Mikrofiber bezle silin; kireçli yerlerde yumuşak bir fırçayla hafifçe ovun.
- Musluk ve batarya gibi metal yüzeyleri temiz suyla durulayıp kuru bezle kurulayın.
Püf noktaları
- Kalın kireç için sirkeyi seyreltmeden kâğıt havluya emdirip bataryanın üzerine sarın, bir saat sonra silin.
- Kokusu rahatsız ederse karışımı bir hafta portakal kabuğunda bekletebilirsiniz; tarifi portakal kabuğu temizleyici sayfasında bulabilirsiniz.
- Yağlı yüzeylerde sirke tek başına zayıf kalır; önce sabunlu suyla yağı alın, sonra sirkeli spreyle parlatın.
- Ahşap, lake, cilalı ve ham yüzeylerde önce görünmeyen bir köşede deneyin.
Saklama: Sirke uzun süre bozulmaz; etiketli şişede, çocukların ulaşamayacağı serin bir dolapta aylarca saklanabilir. Gıda dolabından ayrı tutun.
Siz ne düşünüyorsunuz?