Isırgan Çorbası

Isırgan çorbası, ilkbaharın ilk yeşillikleriyle sofraya gelen, Karadeniz’den Ege’ye pek çok yörede sevilen bir bahar çorbasıdır. Kış boyunca taze yeşilliğe hasret kalan Anadolu mutfağında, şubat sonundan mayısa kadar toplanan genç ısırgan yaprakları çorbaya, böreğe ve kavurmaya girer. Bahar gelenekleri hakkında daha fazlası için Hıdrellez ve bahar gelenekleri yazımıza bakabilirsiniz.

Isırgan otu adını, yaprak ve saplarındaki yakıcı tüylerden alır. Bu tüyler pişirildiğinde etkisini tamamen kaybeder; geriye ıspanağa benzeyen, hafif topraksı ve yeşil bir tat kalır. Yoğurtlu terbiye ise çorbaya kadifemsi bir kıvam ve hafif bir ekşilik verir.

Isırgan nasıl toplanır ve temizlenir?

Isırganı mümkünse kendiniz toplamak yerine güvendiğiniz bir pazardan alın. Kendiniz toplayacaksanız yol kenarlarından, tarım ilacı uygulanan alanlardan ve hayvanların dolaştığı yerlerden uzak durun. Bitki çiçeklenmeden önce, yalnızca üstteki genç yaprakları kalın eldivenle toplayın. Toplama ve kurutmanın inceliklerini şifalı bitki toplama ve kurutma rehberimizde anlattık.

Temizlerken de eldiven kullanın. Yaprakları bol suda yıkadıktan sonra kısa bir haşlama, hem yakıcılığını giderir hem de doğramayı kolaylaştırır.

Lezzetin püf noktaları

Isırganı çorbaya pişirmenin sonuna doğru eklemek, rengini canlı yeşil tutar; uzun kaynatılan ısırgan kararır ve tadı ağırlaşır. Terbiyeyi mutlaka çorbanın sıcağıyla ılıştırarak ekleyin, aksi hâlde yoğurt kesilir. Servis ederken üzerine tereyağında kızdırılmış pul biber ya da kuru nane gezdirmek yöresel bir dokunuştur.

Taze ısırgan bulamadığınız mevsimlerde kurutulmuş ısırgan da kullanılabilir; ancak çorbanın asıl lezzeti, baharın ilk haftalarında toplanan körpe yapraklardadır.

Beslenme ve dikkat edilmesi gerekenler

Isırgan otu yaprakları demir, kalsiyum, K vitamini ve karotenoidler içeren besleyici bir yeşilliktir. Avrupa İlaç Ajansı (EMA), ısırgan yaprağını idrar yolu şikâyetlerine destek amacıyla geleneksel bitkisel ürün olarak değerlendirmiştir; ancak bu değerlendirme çay ve ekstre biçimleri içindir, çorbanın bir tedavi yerine geçtiği anlamına gelmez.

• Gebelik ve emzirme: Isırgan ürünlerinin bu dönemlerde güvenliği yeterince bilinmez; tüketmeden önce hekiminize danışın.
• İlaç kullananlar: Isırgan K vitamini içerdiği için varfarin gibi kan sulandırıcılarla; idrar söktürücü etkisi nedeniyle tansiyon, diyabet ve lityum ilaçlarıyla etkileşebilir. Bu ilaçları kullanıyorsanız hekiminize ya da eczacınıza danışın.
• Alerji: Cildinizde ya da ağzınızda kaşıntı, kızarıklık olursa tüketmeyi bırakın.

Bitkinin geleneksel kullanımları ve diğer uyarılar için ısırgan otu rehberimize göz atabilirsiniz. Bahar sofranızı yeşillikli gözleme ile tamamlayabilirsiniz.