Kış Çayı

Kış çayı, soğuk günlerde demlikten yükselen kokusuyla evi saran, baharatlı ve meyveli bir bitki çayıdır. Kuşburnunun ekşimsi tadı, tarçın ve karanfilin sıcak kokusu, zencefilin hafif yakıcılığı ve ıhlamurun yumuşaklığı bir fincanda buluşur. Bu tarifte kış çayının nasıl yapıldığını, hangi malzemenin kaynatılıp hangisinin demlendiğini adım adım anlatıyoruz.

Anadolu'da kış hazırlıkları yapılırken yazın toplanan ıhlamur ve sonbaharda dalından alınan kuşburnu kurutulup bez torbalarda saklanır. Soğuk akşamlarda bu kurutulmuş bitkilerle hazırlanan sıcak içecekler, misafire ikram edilen ve aile sofrasında paylaşılan bir gelenek halini almıştır.

Kaynatmak mı, demlemek mi?

Bitki çaylarında altın kural şudur: Kabuk, kök, tohum ve sert meyve gibi malzemeler kaynatılır; yaprak ve çiçekler ise sıcak suda demlenir. Bu yüzden kış çayında kuşburnu, tarçın, karanfil ve zencefil birlikte kaynatılırken ıhlamur ocaktan aldıktan sonra eklenir. Bu yöntem ayrıntılarıyla bitki çayı demleme rehberimizde anlatılıyor.

• Kırık kuşburnunun içindeki ince tüyler boğazı tahriş edebilir; çayı mutlaka ince süzgeç ya da tülbentten süzün.
• Portakal kabuğunun beyaz kısmı acılık verir, yalnızca turuncu kabuğu kullanın.
• Balı kaynar suya değil, ılınmış çaya ekleyin.

Ölçülü tüketim ve uyarılar

Kış çayının malzemeleri mutfakta baharat olarak kullanılan miktarlarda genellikle güvenli kabul edilir. ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleştirici Sağlık Merkezi (NCCIH), tarçının besinlerdeki miktarlarda büyük olasılıkla güvenli olduğunu; ancak kasya türü tarçının kumarin içerdiğini ve uzun süreli yüksek tüketimin özellikle karaciğer hastalığı olanlar için sorun olabileceğini belirtir. Zencefil ise bazı kişilerde mide yanması ve hazımsızlık yapabilir.

Düzenli ilaç kullanıyorsanız, gebe ya da emziriyorsanız bitki çaylarını sık ve yoğun içmeden önce hekiminize veya eczacınıza danışın. Bal, 1 yaşından küçük bebeklere hiçbir şekilde verilmemelidir. Kış çayını bir ilaç gibi değil, soğuk günlerde keyifle içilen sıcak bir içecek olarak görmek en doğru yaklaşımdır.

Kendi karışımınızı oluşturun

Bu tarif bir başlangıçtır. Elma yerine ayva dilimleri, ıhlamur yerine bir tutam adaçayı ya da dağ çayı deneyebilirsiniz. Soğuk aylarda mutfakta bulundurabileceğiniz bitkileri kış aylarında mutfak bitkileri yazımızda bulabilirsiniz.